اما امروز، در عصر بحران‌های اقلیمی و ظهور موتورهای مینیاتوری پرقدرت، قواعد بازیِ مهندسی سیالات به کلی دگرگون شده است. در این میان، یک چالش بزرگ‌تر نیز وجود داشت؛ دیوارهای بلند استانداردهای اختصاصی.

غول‌های خودروسازی آلمان که هر یک با وسواسی بی‌پایان، مسیر مهندسی متفاوتی را دنبال می‌کنند، به‌ندرت بر سر یک فرمولاسیون واحد به توافق می‌رسیدند.

هر برند، امضای فنی خود را داشت و عبور از مرزهای سخت‌گیرانه آن‌ها، برای تولیدکنندگان روانکار شبیه به عبور از هفت‌خان رستم بود. اما اکنون، در شرایطی که فشار برای کاهش کربن و افزایش بهره‌وری انرژی به نقطه جوش رسیده، یک تحول فناورانه باعث شده است تا برای نخستین بار، این مرزهای سنتی فرو بریزد.

در همین راستا شرکت کاسترول (Castrol) با معرفی محصول جدید خود، Castrol EDGE 0W-20 LL IV، گام بلندی در مسیر یکپارچه‌سازی استانداردهای فنی روانکارها برداشته است. این محصول، نخستین روغن موتور با ویسکوزیته بسیار پایین (0W-20) در جهان محسوب می‌شود که موفق شده است به طور همزمان، تاییدیه‌های رسمی و سخت‌گیرانه سه قطب اصلی خودروسازی آلمان یعنی گروه‌های فولکس‌واگن (VW)، مرسدس‌بنز (Mercedes-Benz) و ب‌ام‌و (BMW) را دریافت کند.

این روغن موتور پیشرفته که با بهره‌گیری از تکنولوژی اختصاصی Fluid TITANIUM طراحی شده، با تغییر ساختار فیزیکی خود تحت فشار، اصطکاک را تا ۲۰ درصد کاهش داده و از تماس فلز با فلز در لحظات بحرانی عملکرد موتور جلوگیری می‌کند.

با توجه به این‌که موتورهای مدرن امروزی با ابعادی کوچک‌تر اما خروجی قدرت و فشار داخلی بسیار بالاتر طراحی می‌شوند، این محصول نقش حیاتی در حفظ پایداری قطعات و بهینه‌سازی مصرف سوخت ایفا می‌کند. اهمیت استراتژیک این روانکار در پوشش همزمان استانداردهای زیر نهفته است که پیش از این، تجمیع آن‌ها در یک محصول با ویسکوزیته پایین، چالشی مهندسی به شمار می‌رفت:

BMW Longlife-17 FE+: استانداردی برای موتورهای بنزینی مدرن ب‌ام‌و با هدف کاهش گازهای گلخانه‌ای.

MB-Approval 229.72: تاییدیه مرسدس‌بنز برای بهبود بهره‌وری سوخت در موتورهای توربوشارژ نسل جدید.

VW 508 00 / 509 00: استاندارد دوگانه فولکس‌واگن برای موتورهای بنزینی و دیزلی دارای فیلتر ذرات (DPF/GPF).

Porsche C20: تاییدیه اختصاصی برای عملکرد در خودروهای اسپرت پورشه.

علاوه بر این، شاخص API SP در این روغن، تضمین‌کننده مهار پدیده احتراق زودرس (LSPI) در موتورهای تزریق مستقیم (GDI) است. کاسترول اعلام کرده که این محصول برای بیش از ۱۰ هزار ساعت تست‌های میدانی و آزمایشگاهی آماده شده تا اطمینان حاصل شود که کاهش غلظت روغن، هیچ‌گونه خللی در محافظت از موتور در بازه‌های زمانی طولانی تعویض (Long Drain Intervals) ایجاد نمی‌کند.

با عرضه این روغن به بازار، کاسترول تخمین می‌زند که بیش از ۵۰ میلیون خودرو در سراسر اروپا که نیازمند یکی از این استانداردهای خاص بودند، اکنون می‌توانند از یک محصول واحد و فوق‌مدرن بهره‌مند شوند.

رونمایی از محصول جدید کاسترول با تاییدیه همزمان سه غول خودروسازی آلمان مرسدس‌بنز، ب‌ام‌و و فولکس واگن تنها یک خبر تجاری ساده نیست؛ بلکه بیانیه‌ای صریح از تغییر پارادایم در صنعت روانکارهاست.

این محصول که به عنوان نخستین روغن موتور 0W-20 با چنین سطح گسترده‌ای از تاییدیه‌های OEM (تولیدکنندگان تجهیزات اصلی) شناخته می‌شود، پاسخ هوشمندانه صنعت نفت به چالش‌های سخت‌گیرانه زیست‌محیطی و مهندسی موتورهای نسل جدید است. روند کنونی خودروسازان جهانی به سمت «کوچک‌سازی» (Downsizing) و استفاده گسترده از توربوشارژرها، فشار داخلی موتورها را به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش داده است.

در این موتورها، روغن موتور دیگر تنها یک ماده لغزنده‌ساز نیست، بلکه یک قطعه ساختاری محسوب می‌شود. کاهش ویسکوزیته به سطح 0W-20، مقاومت داخلی سیال را به حداقل می‌رساند که نتیجه مستقیم آن، کاهش هدررفت انرژی و بهبود چشمگیر مصرف سوخت است. کاسترول با گذراندن بیش از ۱۰ هزار ساعت تست فنی، نشان داد که می‌توان با روغنی با غلظت پایین، سطحی از محافظت را ایجاد کرد که پیش‌تر تنها در گریدهای بالاتر متصور بود.

یکی از نقاط عطف این محصول، توانایی در مهار پدیده «احتراق زودرس در دور پایین» یا LSPI است. در موتورهای کوچک توربوشارژ با تزریق مستقیم (GDI) این پدیده می‌تواند منجر به شکستن رینگ پیستون و تخریب کامل موتور شود.

کسب تاییدیه‌هایی نظیر API SP و استانداردهای اختصاصی خودروسازان توسط این محصول، نشان‌دهنده فرمولاسیون پیشرفته افزودنی‌هایی است که از انفجار ناخواسته مخلوط سوخت و هوا جلوگیری می‌کنند.

از منظر اقتصادی و مدیریت زنجیره تامین، این حرکت کاسترول یک نبوغ لجستیکی است. در دنیایی که تنوع موتورها باعث سردرگمی تعمیرگاه‌ها و فروشندگان شده، ارائه روغنی که همزمان استانداردهای متضاد BMW Longlife-17 FE+، MB 229.72 و VW 508 00/509 00 را پوشش دهد، به معنای کاهش موجودی انبار و افزایش بهره‌وری در مراکز سرویس است.

این محصول پتانسیل پوشش‌دهی بیش از ۵۰ میلیون خودرو در اروپا را دارد که نشان‌دهنده عمق نفوذ استراتژیک آن در بازار است. هرچند بازار داخلی ایران هنوز به طور گسترده به سمت روغن‌های Ultra-Low Viscosity حرکت نکرده است، اما ورود خودروهای هیبریدی و موتورهای توربوشارژ جدید چینی و اروپایی به جاده‌های کشور، نیاز به چنین محصولاتی را گریزناپذیر می‌کند.

تحلیل‌گران بازار روانکار در ایران باید این نکته را مدنظر قرار دهند که دوران روغن‌های غلیظ ۲۰W- 50 به پایان رسیده و آینده در اختیار سیالاتی است که «هوشمندتر» عمل می‌کنند، نه لزوما سنگین‌تر.

دستاورد جدید کاسترول ثابت می‌کند که رقابت در صنعت روانکارها از «پایه روغن» به سمت «تکنولوژی افزودنی‌ها» و «تطبیق‌پذیری چندگانه» تغییر جهت داده است. این روغن موتور، پلی است میان قدرت عملکردی موتورهای درونسوز و الزامات سخت‌گیرانه کاهش کربن، که می‌تواند الگوی جدیدی برای تولیدکنندگان داخلی در مسیر ارتقای سطح کیفی محصولاتشان باشد.